Aires da miña Terra: Manifestos

A prol da gheada

Fri, 02 Mar 2007 22:30:59 GMT

A gheada, os acordes prohibidos

Para alguén de fóra, un estranxeiro que coñecese a lingua da Galiza só de escoitala na cotidianidade, no día a día, na fala común dos seus utentes e que aliás soubese da extensión territorial das súas variedades por percorrer o país intensivamente, abofé que lle habían rechamar as diferenzas na pronuncia do que el coñecería como galego verbo da modalidade prestixiada presente nos medios de comunicación, nas aulas, e en todo canto acto público se empregar o noso idioma. Se cadra unha das máis evidentes había ser a ausencia no galego "culto" desa aspiración do "g" tan semellante ao "h" do inglés que puido escoitar de Cervo a Fisterra, de Tui a Riós, e que mesmo sentiu en Pedrafita, no Rinlo de Ribadeu e até nos Ancares non administrativamente galegos. Unha pergunta lóxica deste viaxeiro interesado pola lingua de certo que había ser pola razón de ese galego culto escoller neste caso a forma xeograficamente minoritaria e concordante co español como padrón fonético.

É realmente interesante que a aspiración dunha consoante dea xerado fobias tan grandes como xera a gheada. A fricativización e a desaparición das oclusivas sonoras latinas (B,D,G) é transcendental para explicarmos a evolución das linguas romances. Pola mesma, a fricativización, o relaxamento e mais a desaparición do –d- (< T) intervocálico son chave para entendermos por exemplo as formas verbais cos –ais,- eis,--is do español, do portugués e dalgunhas falas galegas (falais, faceis, partís). Para alén disto, no español este fenómeno presenta unha extensión serodia e afecta dialectalemente aos perdíos, pringaos e cantaores que decote escoitamos nos medios españois e que algúns xa queren arremedar no noso país. Do mesmo xeito a fricativización, a aspiración e a desaparición do –g- intervocálico é a única maneira de explicarmos as formas "faer"(<faguer) ou "faio" (<fago) das falas ourensás, topónimos como Noeira (<Nogueira), apelidos como Maroto (<Maragoto), os "triu"(<trigo), "fiu" (<figo), "fiaira" (<figueira) de Tras-Os-Montes, os "mía"(<miga) e "embíu"(<embigo) dos territorios galegos sob administración zamorana ou, entre moitos outros casos, o espalladísimo "eló" (< e logo) do galego común. Dentro das linguas romances un caso semellante ao da nosa gheada podémolo atopar na gorgia toscana onde a evolución do –C- latino pasa tamén pola aspiración /kh/ entre vogais. Pola mesma, malia a ausencia dun estudo en profundidade das falas do Norte de Portugal en procura de gheada aínda fican os testemuños de Alves Pereira, Carvalho Calero ou Fernández Rei da súa presenza nesta área. O asentamento do padrón lisboeta no Norte de Portugal tivo quizais o mesmo efeito sobre a gheada do que está a ter sobre o betacismo (non diferenciación entre b e v) ou a pronuncia do "r" forte. Non temos máis que ollar para o rápido cear da gheada galega en pouco máis de vinte anos para valorarmos esta posibilidade.

Non sendo logo algo inexplicábel na evolución do noso idioma, cal é a razón do rexeitamento desde os mesmos comezos da nosa reivindicación lingüística deste fenómeno maioritario no galego? Se cadra a causa atopámola aí mesmo, nas orixes do noso standard oral moderno, limpa de eufemismos e elaboracións cientifoides. "Las geadas son un defecto de la gente idiota" dinos Marcial Valladares para completar máis adiante: "lo mismo que el decir berse, Visente, sentro, siudá, etc., por berce, Vicente, centro y ciudá" Mais a quen se refere o gramático como modelo defectuoso de lingua? quen somos os idiotas? "en honor de la verdad esto sólo acontece entre individuos de la ínfima escala, como por ejemplo pescadores, verduleras, palanquines, etc." Este preconceito de clase que na práctica sitúa a pronuncia coincidente co español como culta face á marioritaria no país, a das clases populares da meirande parte do territorio, percorre unha sobranceira xeira de autores até hoxe en día. Así e todo, malia a constante do rexeitamento feroz e clasista, os argumentos para o mesmo van variando co devalar do tempo e abeirandose progresivamente ao socairo da linguaxe académica. Deste xeito Cotarelo Valledor sinala acusador que "...tan grosero hábito sólo se usa entre el vulgo"; Couceiro Freijomil ataca tamén a gheada que considera unha "pronunciación defectuosa...intolerables en lenguaje culto" e Carré Alvarellos afirma que é un castelanismo xa que non existe en portugués polo que hai que eliminar de vez "ese sonido extraño y desapacible, signo de rusticidad e incultura" contraposto ao modelo que cadra co español "correcta, dulce, eufónica, elegante". Carré coida tamén que é na incapacidade para aprender da xente do rural galego canda a falla de preparación dos mestres das escolas de aldea onde cómpre procurarmos o nacemento de "esa horrible contaminación castellana de origen africano".

Mais é en J.L. Pensado onde atopan os detractores actuais do fenómeno os alicerces para continuar a rexeitar do standard oral a aspiración do /g/. Pensado argumenta que a gheada xorde polo tremendo peso do español que provocou que os galegofalantes ao tentaren empregar a lingua imposta ou ao inseriren no galego palabras dela o fixeran nun principio con gueada (paisague por paisaje, guirar por girar, etc...) e que isto xerou chacotas a esgalla. Este escarnio da gueada en español é a causa segundo este autor de que, por ultracorrección, os galegofalantes adoptasen o son /x/ e o estendesen a todos os casos tamén no español ("el paisaje es muy ajradable") cun desprezo profundo polo /g/ que, nunha terceira fase pasaría ao galego e cáseque o eliminaría da lingua agás nas áreas menos castelanizadas: "... la /X/ castellana, primeramente sustituida por /G/, como consecuencia de esa sustitución, al terminar siendo aprendida por los gallego-hablantes, arrastra consigo toda /G/ gallega, haciéndola pasar a /X/ en todos los contextos, en el habla de los grupos sociales más incultos." Quer dicir, o son /h/ (ghato) da gheada galega, diferente do /x/ (jabón) español, comeza a xeneralizarse na nosa lingua en pleno século XVI pola necesidade que tiñan os galegos menos españolizados desa época, as clases populares de ámbito rural, a inmensa e ágrafa maioría da poboación, de falaren español. Coa mesma, esta "contaminación" daríase na área seica máis castelanizada: a zona Occidental de Galiza onde se mantén o "seseo" e onde se producen, nesa mesma época, mudanzas diverxentes coas formas da lingua imposta ("ti dis que el di" / "tu dices que el dice" etc...). Destarte o /x/ español (paisaje, girar, jabón) non arromba curiosamente a fricativa palatal xorda do galego (paisaxe, xirar, xabón) coa que se podería facer analoxía pola semellanza entre dúas linguas románicas mais ao /g/ e aínda camuflada como un son diferente: /h/. É chamativo tamén que o noxo polo /g/, que disque aparece nas áreas de gheada por mor das iniciais burlas á gueada, consinta na maior parte destas falas a existencia de /g/ após nasal interior de palabra e até a súa transformación en /k/ (ghato e aghora pero ninguén ou ninquén).

En fin, canda os que confunden "a dureza para deixarse asimilar" coa "dureza para asimilar" como dicía Castelao están os que malia concordar con que a gheada non é un castelanismo aceitan a súa exclusión do standard oral culto por tradición, a mesma tradición que xebra este norma escrita que estou a empregar da lusofonía e que a fai depender do español co apoio de todas as institucións que axen no noso país. Aínda uns últimos, engaiolados polas abstraccións dos xogos metalingüísticos, condenan a aspiración do /g/ por nos afastar da pronuncia lisboeta coa mesma euforia coa que abenzoarían o retroceso do betacismo no Norte de Portugal ou africación do /t/ no Brasil (ou non?).

Ao cabo, dicir "ghato" ou "sinco" segue a ser rústico, vulgar, desagradábel e pailán face a "gato" e "cinco", como en español, que é correcto, fino, elegante e propio de xente educada.

Un artigo de: César Caramés

Son da Paz

Sat, 30 Dec 2006 01:00:56 GMT

Estiven a ver o filme O Milagro de Candeal, que ten como protagonista principal a Carlinhos Brown e conta todo o que este gran home fixo por Candeal. Totalmente recomendábel. É incríbel ver a Carlinhos Brown e o seu grupo con Bebo Valdés ao piano todos xuntos.

O caso é que cantaron unha cantiga que me lembrou ao concerto ao que o fun a ver en Lugo fai dous anos ao San Froilán, que se me quedou na cabeza durante moitísimo tempo e que se convereu, para min, en todo un manifesto. Reza así:

Sou da Paz!

Desarmamento Popular!

O novo plan lácteo

Wed, 27 Dec 2006 11:28:58 GMT

Granxas galegas en perigo

O novo plan lácteo e as deficiencias que arrastra o sector ameazan miles de explotacións agrarias.

Os gandeiros galegos avisan do perigo. As cotas e as grandes empresas asfixian ao sector que, de seguir así, estará abocado á desaparición tal e como se desenvolve hoxe en día.

Tres gandeiros coruñeses, consultados pola redación dixital de La Voz de Galicia, valoraron o novo plan lácteo e efectuaron o seu diagnóstico dos problemas que rodean o sector. Pesimismo e cansazo. Os constantes paus que reciben os produtores de leite acabaron por minar os seus ánimos e converteunos en derrotismo e resignación nalgúns casos.

A nova repartición de cota podería sé-la puntilla das granxas, malia que é un problema que arrastran dende fai anos. Galiza perderá 50.000 toneladas de cota, e os gandeiros sosteñen que provocará o peche de centos de explotacións, especialmente as pequenas e medianas, que albergan entre 40 e cen cabezas.

Mercado lácteo e futuro do sector

Os gandeiros son conscientes de que a competencia vén de Europa, e que non están en igualdade de condicións. A planificación e organización das granxas doutros países da Unión, como Franza, superan ao patrón que impera en Galiza.

Os prezos son baixos, e os gandeiros son os últimos en cobrar. Os supermercados ofertan marcas baratas que obrigan a baixá-lo prezo da produción galega. Nos vindeiros cinco anos, o número de explotacións podería descender nun 20 ou nun 30% como pouco. A isto hai que sumarlle o avellentamento do rural. Apenas hai gandeiros mozos. A media de idade rolda os 55 anos, un factor determinante, e que en dez anos reducidará aínda máis o número de explotacións.

Unha das posíbeis medidas que poderían salvar ao sector serían as asociacións entre gandeiros, pero o principal hándicap é a súa propia actitude, remisa a traballar en grupo.

Velaquí un vídeo dos gandeiros explicando os problemas que afectan ao sector: http://www.youtube.com/watch?v=-MRSqvoLQUg

Todo isto pasa porque o goberno que impón isto está en Madrí, i esas persoas saben tanto de vacas coma eu de física cuántica.

O noso futuro: CAMBIO DE MENTALIDADE, fora os prexuizos, derrube dos valados mentais!!

COOPERATIVISMO, UNIÓN, POTENZIA EN COMÚN!!

Deixemos de actuar como ises vellos labregos que matan ó veciño cun sacho por dous ferrados de terra

UNIÓN, E NON PASARÁN!!

TRATORADA!!!!!:

http://www.youtube.com/watch?v=A9eCxMPqeJ4

O can

Thu, 07 Dec 2006 02:08:53 GMT

Propóñovos unha pequena proba, a ver que tal andades no tema de descubrir significados de cantigas. Escribide os vosos comentarios dicindo qué credes que quere dicir ou a quén está adicada.

CAN DE PALLEIRO

¡Ai!, rabioso e vello
Can de palleiro
¡Ai!, rabioso e vello
Can de palleiro

Daste conta de
Que vas morrer
E non poderás pegar
E non poderás morder

Os teus podridos dentes
Xa ves caer
Os teus podridos dentes
Xa ves caer

Caer un tras doutro
Xa ves caer

Está caendo toda
A túa dentadura
Está caendo toda
A túa dentadura

Túa forte dentadura
Virase abaixo
Abaixo a dentadura
Abaixo a dentadura

Vello can de palleiro
Xa vas morrer
E non poderás pegar
E non poderás morder

Os teus podridos dentes
Xa ves caer
Os teus podridos dentes
Xa ves caer

Caer un tras doutro
Xa ves caer

Está caendo toda
A túa dentadura
Está caendo toda
A túa dentadura

Túa forte dentadura
Virase abaixo
Abaixo a dentadura

Abaixo a dentadura

Bibiano Morón

(podedes escoitala entrando neste blog: http://albokari.spaces.live.com/)

Louvada Constitución

Wed, 06 Dec 2006 20:13:36 GMT

A Constitución: Garantia de igualdade de direitos para todos os espanhois

Si, eu sou a primeira surpreendida, mas assim é mesmo, e é assim que deve ser expressado. A Constitución garante a igualdade de direitos a todos os espanhois. E para (de)mostrar a veracidade desta afirmação, indiscutível (discuti-la poderia até ser considerado anti-constitucional) vou analisar uns exemplos, um manhuzinho de situações nas que se vê que a máxima é exacta.

1.- Afirmação geral:

Todos os espanhois têm garantido o seu direito a um desenvolvimento pleno da sua vida, em todas e cada uma das diferêntes facetas, na sua língua. Numerosos artigos e parágrafos da Constitución assim o dispõem.

2.- Afirmações parciais:

A.- Todos os espanhois têm garantido o direito a ser escolarizados na sua língua.

B.- Todos os espanhois têm deireito a desempenhar um trabalho digno na sua língua, e têm direito a disfrutar de actividades de lazer (como por exemplo ir ao cinema), também na sua língua.

C.- Todas as mulheres espanholas que decidam ter filhos ou filhas têm garantia de que durante o parto vão ser atendidas, acalmadas, e até animadas... na sua língua, ao igual que serão atendidas e guiadas na sua língua ao longo do periodo de gestação. Sim, nesse momento de stress, no parto, sem dúvida o momento de maior tensão física e emocional na vida da mulher, esta tem garantia de que os profissionais que curam dela a vão entender, compreender, e tratar com palavras familiares. Ao mesmo tempo que têm a garantia de que quando o seu meninho naça, quando tenha que sair do ventre materno, vai ser recebido na sua língua mãe.

D.- Todos os espanhois, independentemente de raça, religião, idade, ou orientação sexual, têm direito a ser julgados polos seus actos na sua língua, e também têm direito a um avogado ou avogada que os defenda -e se carecerem de recursos ecónomicos para pagá-lo ser-lhes-á outorgado de ofício-, que também os defenderá na sua língua.

E.- Todos os espanhois têm garantido o direito a atender serviços religiosos na sua língua; assim, todos os espanhois que professem algum credo, têm garantido o direito de que serão despedidos na sua útima viagem para o Além, na sua língua.

Poderia seguir e seguir, mas acho que é suficiente para concluir que, com efeito, a premisa que dá título a este pequeno artigo é certa:

Todos os espanhois têm garantida a igualdade de direitos. O problema é só para galegos, catalães e bascos, porque a verdade é que todos os espanhois, e só os espanhois, têm, por obra e graça da Constitución, garantida a igualdade de direitos.

A questão que de aqui se deriva é: até quando, e porque razão, vamos nós, galegos, catalães e bascos, ter que tolerar ser tratados de forma desigual e discriminatória.

Un artigo de: Concha Rousia

500 metros

Sun, 26 Nov 2006 17:15:22 GMT

500 metros XA!

Tódolos galegos equivalemos á poboación de Madrí. Pesamos pouco e témo-la menor taxa de natalidade de Europa, ainda que imos mellorando grazas ós emigrantes.

Hoxe contamos con multinacionais Made in Galiza -polo menos mentres non as vendan todas-, pero non somos un coloso industrial. Económicamente estamos catalogados como renqueantes, segundo proba o que nos manteñen os fondos europeos mesmo trá-la entrada dos modestos países do Este.

Nembargantes, ninguén dubida de que Galiza é un lugar especial, un país que paga a pena. ¿Por qué? Porque ten unha cultura de seu longa e valiosa (cuio mellor rasgo, nunca ben valorado, cecáis sexa un senso do humor espelido e intranferíbel). Porque Galiza ten auga, un ben que cada vez cotiza máis alto. Porque é a reserva verde e forestal da Península. E sobre todo, porque ten un litoral único, pola súa paisaxe e pola súa riqueza.

O modelo Sanxenxo é doado de repetir. En catro anos de ledicias poderiamos sanxenxizar sen problemas Porto do Son, Laxe, Barreiros, Carnota, Fisterra,... Os constructores serán felices. As inmobiliarias de Madrí atoparán leiras virxes pra o seu negocio tras levantar un muro que corre de Tarragona a Málaga. Os veciños aplaudirán, pois a meirande parte considerarán un exitazo empetar cartiños por unhas leiras que tiñan paradas. Os alcaldes gañarán as elecións, pois deixar facer o que lle pete a cada quén, fumarse as leis impopulares que esixen rigor urbanístico e duplicá-lo tamaño do teu pobo aínda da votos. Ademáis, entre promoción e promoción, algo cae no peto dos edís picaróns.

Se gaña todo o mundo, ¿quén perde? Galiza, que tapona o seu mellor valor por un calentón especulativo. Pódese construír con orde, gañando cartos e sen liquidar unha costa única. ¿Marbella ou Menorca? Toca elixir.

Dignidade pra Ramón Cabanillas

Sat, 25 Nov 2006 15:14:14 GMT

Ramón Cabanillas non ten sosego

O escritor galego Ramón Cabanillas tiña como epitafio na tumba de Cambados, a súa vila natal, a seguinte inscrición:

"Quero na lousa que me de sosego esta palabra que ten aas: POETA

e esta palabra que ten luz: GALLEGO"

Pois ben, como teredes sabido os restos mortais do insigne escritor foron trasladados ao Panteón de Galegos Ilustres no Mosteiro de Santo Domingo de Bonabal, na capital da Galiza.

Se vos achegades ao Panteón e buscades a "lousa que lle da sosego" en Santiago de Compostela ó ilustre escritor e buscades o epitafio que el mesmo reclamou comprobaredes que non existe, sinxelamente pon "RAMON CABANILLAS" nunha lousa fria, perdendo toda a maxia do seu anterior lugar de repouso.

Dende aquí quero reclamar que hai que cumprí-los desexos deste ilustre galego poñendo o epitafio na súa actual tumba.

Fíxenme eco desta nova na páxina da asociación Unha Grande Chea:

http://unhagrandechea.spaces.live.com/

O primeiro descurso en galego

Fri, 24 Nov 2006 23:52:54 GMT

"...quérovos falar na lingua gallega, porque deste xeito entenderédesme mellor. Porque é unha fala honrada, na que non se furtou, na que non se escribiron os recibos dos consumos e as notificacións de embargo das vosas facendas. Escoitade ben, non vos esquezades, eu volo rogo, de que a unión é a forza, e se vos xuntades non hai cañóns que poidan con nosoutros. Seguide pois asociandovos contra os vosos enemigos, e seredes fortes, e seredes libres; e faredes libre e honrada, rica e poderosa á Terra querida onde todos nacimos. Viva Galicia! Viva a Solidaridá!"

Manuel Lugrís Freire foi quen pronunciou o primeir descurso político en galego.

Aquí poderedes informarvos máis da vida deste gran home: http://www.youtube.com/watch?v=CQqXqCidRe0&eurl=

"Viva Galiza Ceibe" - Antón Avilés de Taramancos

Sat, 18 Nov 2006 13:32:00 GMT

"Viva Galiza Ceibe"

Traio aínda fresco nos ollos o contorno da patria. Dende Teixido a Santa Tegra e dende Fisterra ao Caurel, Galiza vén como nun sono a campear aquí no teito de Europa para reclamar na súa propia voz o seu sangue espallado polo mundo, a súa xente perdida, o esforzo de tanto traballo, de tantas bágoas de raiba e de saudade, que tamen a ela a deixan orfa, escoada, valeira dos seus millores fillos. Veño, irmáns, a nome da Terra Nai a travervos a palabra sagrada do seu amor e do seu desespero. A traveso dos tempos esta vella sofrida e abandonada que é a nosa patria foi perdendo o froito dos seus partos, e tén a casa a medio erguer, a eira sen cercado, a onde entran as aves de rapiña para desposuila constantemente de todo canto é seu, para desfigurala, para deixala cega nos camiños do mundo. Cada un de vós é unha pinga de sangue que se lle foi e que a vai deixando pouco a pouco nunha anémia perniciosa da que non se pode recuperar.

Non pode haber unha pátria forte e farturenta se todos os seus fillos non a habitan. A desgracia histórica de non ser do noso país e que nos obriga a andar polas portas do mundo tén que chegar ao seu fin. O noso povo tén que coller as rendas do séu destino, ou vai a desaparecer do conxunto das nacións saíndo pola porta pequena como saían os escravos e os ilotas.

Que a pátria consiga a plena liberdade, que a Nai forzada ao abandono volva a acoller aos seus fillos, que todos construamos en paz os muros da nosa casa común, que aremos as terras, que poñamos a funcionar as fábricas, que ergamos as nosas mans en defensa do que nos pertence, e que ninguén mais teña que saír polo mundo senon é para gozar de hoteis de cinco estrelas e non para limpalos etermamente e que outros os disfruten.

Se despois do esplendor medioeval que puxo a Galiza nos cumes da cultura univeral, as circunstancias históricas non nos foron propícias e pasamos a ser un pobo e unha lingua dominados, as consecuencias económicas da dominación fixeron de nós unha colonia expoliada, empobrecida polos foros e tributos, e aínda máis: deshabitada sistemáticamente da súa mocidade máis cumprida, adestrada e obrigada para a emigración e para que os seus aforros (eses cartos desditados conseguidos entre a penuria e a lonxanía) engrosasen a Banca do Estado para beneficiar outras latitudes que nos ollaban con desprezo e villanía. Este ir escoando ao traveso dos tempos o sangue novo e vizoso do povo foi empobrecendo-nos cada vez máis. Os grandes logros dos galegos, os seus grandes triunfos de organización mutual e empresarial foron-se dando en lonxanos territórios, que milloraron o seu caudal e a súa facenda á conta do noso esforzo. Países como Arxentina, Cuba ou Venezuela fixeron as súas modernas estructuras en base do traballo e da imaxinación de milleiros de galegos transplantados que non puderan na súa terra levar a cabo esa labor de redención e de progreso. Agora os que andades polos vieiros da Europa estades a erguer coas vosas própias mans a riqueza dos países que nos someten e que nos empobrecen cada día máis. Debaixo do mapa dos Estados da Europa subxace a verdadeira Europa dos Pobos, que tén que aflorar para que Europa viva en harmonia co seu própio ser. Ademáis de reclamar os nosos dereitos de autodeterminación e vida própia entre as nacións do mundo, temos que ser solidarios. República de múltiples línguas e culturas sabedes ben que se pode conseguir en harmonía se cada quen se respeta a sí mesmo e respeta as liberdades e a identidade dos demáis.

Os que vivides e traballades na Suiza tendes que ir recollendo e transmitindo a todos os galegos e aos demáis povos da Iberia para que nos entendan, esas vivencias de xentes diferenciadas que poden conformar un conxunto próspero sen imposicións e sen enfrontamentos.

Eu tamén, meus amigos, pasei vinte anos de exilio por terras de Colombia, e sei o que costa minuto a minuto estar fora da pátria. Sei o que é erguer un fogar en terra allea, e sei como o voso corazón se arrofia de espanto de ver como pasa o tempo sen saber cando se vai regresar. Cada día que pasades fóra do voso lar é un día que se lle rouba a unha vida plena e feliz. Sei que os cartos que gañades con sacrificio non pagan as horas de tristeza e lonxanía. O voso pan é amargue. Pero nós, que vivimos nos eidos da Terra, tampouco podemos ser felices mentras non esteamos todos xuntos, mentras a cada casa non cheguen os que faltan e haxa de novo lume, e risas e ledicia. Non podemos construir a pátria sen as vosas mans. Non podemos alcender o lume se non brilan os vosos ollos ao calor da fogueira. Somos unha tribo dispersa que non será feliz até que se atope enteira e reunida.

A Nosa pátria cimenta-se no pasado para ollar de cara o futuro coa nosa propia visión, cos nosos própios ollos; até o de agora os mesmos que nos cegaron foron-nos levando ao precipício onde pode morrer a nosa identidade, onde se afogan os berros do noso sentir, e onde pouco a pouco se vai perdendo o son da nosa fala. Se non nos arrepoñemos dunha vez nun sentir colectivo de defensa da nosa personalidade, Galiza vai-se perder e non seremos máis que a pantomina dun povo que representa unha actuación perante a História de persoaxes valeiros, sen alento de seu, sen palabra de seu, perdidos nun rol feito adrede polos que manexan os fíos e que nos queren facer monicreques. En cada un de vós, aínda os máis manipulados por unha educación do "Imperio hacia Dios" que ven de máis antigo do que parece, en cada un de nós alenta sempre a fonda raíz da pátria. A pátria está na música que nos fai tremer o corazón. A pátria está nas verbas das nosas cántigas, a pátria está nesa dor profunda que nos carcome cando andamos lonxe e na felicidade da chegada. Está na paisaxe que levamos grabada, os montes e o mar e os rostros da xente que amamos e que levamos na memória. A pátria está no sentimento que nos une e que nos fai irmáns.

Eu podía chamar a cada un de vós polo seu nome. Estou vendo a vosa casa, estou vendo a vosa nai ollando por riba do horizonte nese agardar eterno. Vós sodes, irmáns, a miña patria. Sodes quen me da o alento para escribir e para soñar, sodes quen me dá o pulo para seguir loitando para que Galiza sexa dona de sí mesma e que un día vos vexa ir chegando para que cada un no seu labor vaia pondo as colunas da grande casa común.

Irmáns galegos, Xente de Breogán, eu pídovos que neste día xuntedes os vosos corazóns para decir conmigo, para berrar conmigo dende os cumes de Europa e que nos ouza o mundo:

"VIVA GALIZA CEIBE E POPULAR!"

Lausana (Suíza), 20 de Xuño de 1987

Pra que outro Prestige non se repita

Tue, 07 Nov 2006 18:08:53 GMT

Nunca Máis convoca os cidadáns "para que outro Prestige non se repita"

"Outro Prestige aínda pode repetirse", advirte a Plataforma Nunca Máis ao tempo que convoca unha manifestación para o día 12 de novembro ás 12h en Santiago. Animando aos cidadáns a participar na mobilización chega tamén á rede un vídeo co lema "O día da dignidade".

Segue existindo un alto risco no tránsito marítimo; Galiza non posúe un Plan de Continxencias propio; seguen sen determinarse os "Lugares Refuxio" e os Centros de Almacenamento: a escaseza de medios é evidente; non se controla eficazmente o Dispositivo de Separación de Tráfico de Fisterra; continúa a deterioración do noso medio mariño; permanece a débeda histórica do Estado, que non atendeu á súa obriga de protexer o litoral galego.

Velaí os argumentos principais cos que Nunca Máis subliña que "é obriga da sociedade galega lembrar que unha catástrofe marítima e medioambiental aínda é posíbel" e polo que se convoca unha manifestación para o día 12 de novembro ás 12h, que sairá da Alameda de Santiago.

Polycomander, Urquiola, Erkowit, Andros Patria, Casón, Mar Exeo, Prestige...

¿Cal será o vindeiro?
http://www.youtube.com/watch?v=cCpSR-UeyHI&eurl

Estigmatizándonos

Mon, 18 Sep 2006 18:00:01 GMT

Todos somos Juan Lado

Para quen non saiba de quen falo, Juan Lado era ese vello de Aguiño que saía na tele dándolle unha malleira ó seu can.

E agora preguntarédesvos... ¿E cómo dis que todos somos Juan Lado se fai uns días estabas a chamalo fillo de puta? A resposta é sinxela: non son eu quen dí que tódolos galegos somos Juan Lado, son os medios de comunicación os que o dixeron.

A semana pasada as imaxes deste vídeo servían para denunciar a este home, nada fora do común. Un paisano da Galiza profunda zoscáballe ó seu can... houbo quen dixo que se criticaba ós galegos, pero eu víao excesivo... tamén existe a España profunda, esa España na que dous irmáns de Puerto Hurraco se lían a escopetazos con medio pobo por un tema de lindes.

Logo saíron as imaxes do pobo defendéndoo... comeza o circo mediático. Os mass media facendo das súas; xa o dicían Siniestro Total:

La cultura popular en los mass media,

convierten a Beethoven en algo fácil de silbar.

As televisións de todo o Estado ensinando como unha panda de garrulos defende o paifoquismo galego. Logo só un programa de todos cantos vin eses día na TV permitíu ás xentes explicarse: España Directo. Os deste programa deixaron falar ás dúas partes, e logo foron ós bares, para saber se todo o pobo opinaba o mesmo... o resultado ven sendo algo así:

A tres persoas que estaban nunha mesa:

- ¿Qué pensan do tema?

- Non vin as imaxes, entón non podo opinar.

(Nese intre saen na tele, na TVE, as imaxes da malleira)

- Mira, son esas.

A resposta foi o silenzo. O silenzo paifoco dos galegos. ¡¡¡Fala carallo!!!

A un que estaba na barra:

- ¿Vostede que pensa?

- Eu penso que está mal. Eu teño cans e dóeme cando lles teño que dar un golpe coa man se fan algo mal. Non se lles pode pegar.

- ¿E está de acordo en que ten que pagar polo que fixo?

- Homeee... é o seu can... eu non o faría

Velaquí temos o prototipo de galego, fica no medio da escaleira no canto de movela.

Estas imaxes, e o feito de que ninguén elevase a súa voz contra estes paifocos foi o que revivíu os tópicos galegos. Nas televisións o tema a debate, en internet nin se debate, baixo o vídeo en YouTube os comentarios: ¡Putos gallegos! ¡Son todos unos garrulos! ¡Retrasados! etc etc etc

Tódolos galegos somos Juan Lado, porque un pailaroco sexa un garrulo xa todos temos que selo, os medios de comunicación contribúen a expandir este xeito de pensar. E eu penso, agora, neses tres cativos cataláns que se adicaban a saír polas noites a dar malleiras a indixentes e grabalas en vídeo. Só os descubriron cando un deles morreu.

Esos cativos adicábanse a maltratar persoas e grabalo por diversión... o galego é un garrulo que maltrata a un can porque lle comeu uns parrulos. ¿Quén é máis salvaxe? ¿Quén é máis paifoco? E, nembargantes, cando saíron as imaxes dos rapaces mallando nas persoas ninguén falou de que os cataláns eran todos uns salvaxes.

Agora dise que os galegos somos uns salvaxes e atrasados porque un deles lle zosca ó seu can... ninguén cuestionou a xuventude da burguesía catalana porque malla nas persoas e grábao por pasar o tempo. ¿Ú-lo é a xustiza?

E o caso é que parte da culpa é desas xentes que estaban no bar, que calaron a boca. Recoméndovos ver a entrada anterior, na que puxen un vídeo de Carlos Blanco sobre os valados mentais dos galegos... despois de ver o vídeo, facede o comentario.

Os valados da Galiza

Mon, 18 Sep 2006 17:27:18 GMT

¡¡¡Rematemos cós nosos valados mentais!!! ¡¡¡XA!!!

Dicía Carlos Blanco xa no seu primeiro programa: ¡Somos unha Potenzia! Somos unha potencia en valados mentais.

Persoalmente encántame este programa. Creo que era algo que se precisaba moito na TVG, un programa de humor intelixente, que mesture entrevistas e humor... o que se coñece nos mundos da TV como "Late Show", que ven a ser un programa como o de Buenafuente pero con humor galego no canto do catalán.

A TVG vai paseniño lavandose a cara... eu prefería que lle metesen un duchazo completo, pero o caso é mellorar. Neste programa Carlos Blanco fai sempre ó final un monólogo, como os que fai Buenafuente ó comezo do seu programa. Os monólogos fainos sobre os galegos, unha crítica constructiva sobre o noso carácter, os nosos costumes e o parvos que somos ás veces.

Eu penso que se precisaba dalguén así, que soubese criticarnos dende o humor, pois o humor é o mellor xeito de criticar. As cousas que el dí sobre nós téñoas dito eu moitas veces, só que ó faltarlle a clave de humor moitas veces che din que se és un radical ou que se te metes có caracter galego.

O carácter galego, ó igual que o do resto das xentes do mundo, é criticábel... é criticábel porque ás veces somos excesivamente individualistas, porque non somos quen de dicir as cousas como son e porque a maioría da xente cré que reivindicar Galiza é reivindicar o paifoquismo, a xente que cré isto ten moitos valados mentais, valados sobre os que Carlos Blanco fai o monólogo do seu primeiro programa. A ver se vendo en alguén alleo o noso xeito de comportarnos nos decatamos de que as cousas non son así, de que temos que cambiar o que temos que cambiar.

Temos que reivindicar o reivindicábel, cara adiante e en positivo.

Miremos ó futuro sen esquecer o pasado.

Dicía Carlos Blanco que o deporte oficial da Galiza era o movemento de marcos XDDD.

A ver nos decidimos a mover os marcos mentais dunha vez.

Velaquí o monólogo, mirádeo. 100% recomendado:

http://www.youtube.com/watch?v=0cO6jg5gIzU&mode=related&search=

E lembrade:

¡¡Somos unha Potenzia!!

¡Non no meu nome!

Wed, 13 Sep 2006 17:27:26 GMT

Paifoquismo galego, a Galiza profunda

De novo na TV os saloucos dun Pastor Alemán rebentado a paos. Desta volta permíteselles falar ós que acusan de criminal ó que grabou as imaxes coa cámara... os que gaban a actitude vareadora dun vello merdán.

O denunciante é un home das canarias, afincado en Galiza dende hai uns cantos anos. Fala aos medios e explícalles a situación, que cumpríu o seu deber como cidadán, como persoa, como humano e como profesional veterinario. Dí que loita contra a pechada Galiza profunda. Eu non podería estar máis de acordo, alzo a miña palabra a favor deste home. Din que fai quedar mal á xente do pobo... é a xente do pobo a que se fai quedar mal a sí mesma con esa actitude. Debemos rematar coa Galiza profunda, co paifoquismo galego.

As señoras recrimínanlle que el non é de Aguiño, que non sabe nada do pobo... ¿qué carallo é o que ten que saber? ¿é acaso o vellote fillo de puta o cacique da zona? ¿é iso o que ten que saber?

Recrimínanlle que non é galego, o home respostalle en galego: vostede non é ninguén para botarme do pobo. ¡¡¡Fodase señora!!! Galegos somos todos, este home é un emigrante, logo este home é galego.

Reivindican a Galiza profunda, o carro das vacas, o probe labrego que ten que desfogar as súas penas zoscandolle ó can. ¡Merda de xentes! Paifoquismo galego. Había que metelos no monte e pechalos nun cabano... e se iso lles parece cruel poderíaselles cambiá-la sentencia por unha paliza que lles podería propinar o home ó que defenden, que se ve que ten experiencia.

Benvidos a Aguiño, benvidos á Galiza profunda.

Paifoquismo galego, xentes de merda. ¡Non no meu nome! Recrimínanlle non ser galego. De acordo, declárome canario, se non de nacemento de corazón. Non quero ser un bárbaro... reivindican o barbarismo. ¡Señora, ser galego non é ser un salvaxe! Reivindican o aldeanismo bárbaro, o zoscarlle ós cans... Castelao dicía que as vacas e os bois merecen máis amor que os touros bravos, eu engado que os cans tamén merecen o respeto que eles nos brindan.

¡Non á reivindicación dos caciques! Señora, é vostede unha servil. Convértase en serva da gleba se lle sae da cona, pero non o reivindique... o zarismo rematou, ¡morte ós caciques! Non á Galiza profunda. Reivindiquemos a nosa terra en positivo, cara adiante, mirando ó futuro sen esquecé-lo pasado.

Benvidos a Aguiño, benvidos á Galiza profunda.

Paifoquismo galego, xentes de merda. ¡Non no meu nome! ¡Morte ós caciques!

Sempre cara adiante, sempre en positivo.

Esta é a merda que reivindican: http://www.youtube.com/watch?v=qkpwLcenUlM

Tonto: adx. Académico da RAE

Thu, 07 Sep 2006 08:53:24 GMT

Obxectivo. Real Academia Española: los gallegos somos tontos

A Real Academia Española de la Lengua, contrariamente aos principios de igualdade e respecto nos que debería basearse calquera sistema democrático, aldraxa a tódolos galegos na definición da verba "gallego" que inclúe no seu dicionario.

Xunto a acepcións coma parvo ("tonto") ou tatexo ("tartamudo") prodúcese un agravio comparativo ao ser o único xentilicio no que se destacan as connotacións negativas e óbvianse as positivas do mesmo xeito que se oculta a información histórica e cultural que nos define coma unha das nacións máis antigas da Europa.

Convidámoste a esixir o mesmo respeto e veracidade que se lles presta a outros xentilicios (moitos aceptados únicamente no senso peiorativo) e a protestar rompendo dunha vez a imaxe de mansedume que nos leva a soportar este tipo de aldraxes. Envía o teu prego dende eiquí.

Falamos galego

Sat, 22 Jul 2006 17:03:01 GMT

Falamos galego, en aberto e en positivo

Hai corenta anos en Galicia espalláronse uns adhesivos que dicían, simplemente, Falemos galego, e con eles renacía un soño de ilusión e esperanza no futuro.

Corenta anos despois a vella lingua latina que naceu entre nós, o galego, segue existindo como vivo vehículo de expresión maioritario e de coñecemento universal no medio dun mundo tan radicalmente diferente como, daquela, inimaxinable.

Algúns dos soños que inspiraron aquel tempo, empezaron a facerse realidades –o galego no ensino, nos medios de comunicación, con estatuto de lingua oficial na Terra....- pero tamén algúns dos temores sentidos daquela seguen entre nós; sobre todo a redución do seu uso na mocidade e a dificultade para a conquista de determinados ambientes das cidades.

Pero, con sorpresa, aquel movemento de esperanza e ilusión foi declinando a medida que Galicia se ía organizando política e administrativamente. Moitos compoñentes da nova sociedade civil, plural e libre, pensaron que agora o tema do idioma, da supervivencia e futuro dese vehículo de comunicación e identidade, xa non era cousa deles. Para iso estaban as novas institucións, a Xunta, o Parlamento, a Televisión, os partidos políticos e mesmo os profesores de Lingua e Literatura Galega. E sobre eles, recaeu unha responsabilidade excesiva, porque a lingua é o patrimonio común máis importante que compartimos todos desde hai máis de mil anos. E como tal é de todos, dos galegos e galegas que morreron, dos vivos e dos que han vir.

E entrementres Galicia nacía politicamente, a sociedade civil, a xente do común, arrefriou o seu amor e ollou para outro lado, ás veces porque pensou que os que máis se debían interesar polo idioma, non acababan de pórse de acordo, e porque este camiño que se ía construíndo sen planos e a medida que se avanzaba, pasaba moitas veces por esgrevios terreos de minifundio, e o minifundio é cousa do noso pasado.

Así, as pelexas ortográficas, as pelexas toponímicas, a utilización da lingua como arma política arreboladiza duns con outros, fixo sentir a moitos que a cousa non era tan doada. E que, se cadra, non pagaba a pena o esforzo se non se podía falar o galego con absoluta normalidade entre a xente, e se este se connotaba social e politicamente nos novos ambientes onde tocaba desenvolvelo.

Pero xa non é así.
Nós recuperamos a esperanza.

Sempre que hai unha botella medio baleira, é que está tamén medio chea. E se a queremos que a xente beba nese viño maduro, debemos falar máis do que queda, e menos do que xa foi.

O galego é unha das 300 linguas de máis dun millón de falantes nun mundo de 7000 linguas.

O galego non vai desaparecer. Non o pode facer porque é unha lingua moi amada e nunha situación oficial; unha lingua na escola, da sociedade, da ciencia, da política, de internet...

A lingua galega ten futuro, porque a sabemos falar todos, incluso aqueles que aínda non se sentiron atraídos a facelo, e aos que amamos e queremos animar e axudar hoxe e sempre. Esa lingua que como é de coñecemento universal na nosa terra, pode calquera persoa usala sempre e en todo momento. Pensemos nos nenos e nenas das escolas de Galicia, do rural e do urbano, da costa e do interior, dos centros públicos e privados. Xa todos tiveron a sorte de escoitar nos seus colexios, cousas que os que pasamos dos corenta anos nunca oíramos. As ondas do mar de Vigo, os ríos e as fontes de Rosalía, as cousas de Castelao, as disparatadas imaxinacións de Cunqueiro, as entrañables historias de Carlos Casares....o eco protestón de Celso Emilio... o millón de vacas que lle muxían a Manuel Rivas. Eles, os nosos nenos e nenas, saben ben xa, que fomos e somos xente importante. Unha cultura como outra calquera. Nin mellor nin peor. A nosa. E do grao do seu amor á lingua depende o noso futuro.

Os amantes do galego, non temos o difícil traballo de gañar xente, de lograr que a poboación aprenda a falalo... Iso está feito. De sempre. O galego sabémolo falar todos. Agora temos o desafío de lograr modificar actitudes para que os que son falantes-pasivos, os que entenden e len, e ven as nosas TV e radio, pasen a amar en activo á lingua, pasen a utilizala como idioma de seu. Non é un tema, pois, de capacidade, senón de vontade. Nós, que amamos o noso medio natural, que estamos satisfeitos de ser galegos, que estamos orgullosos das illas Cíes, do Canón do Sil, do dolmen de Dombate, do castro de Santa Tegra, das murallas de Lugo, da Catedral de Santiago, da Ponte de Rande, da Burga de Ourense, da Citröen de Vigo... Nós que cremos que este é un bo sitio para vivir no mundo, ¿queremos que siga viva a única lingua que naceu nesta fiestra aberta sobre o atlántico chamada Gallaecia, no soar da vella Hispania romana, no sur de Europa?

O tema que se abre no debate para o futuro pois, non é se a lingua seguirá existindo ou non. É seguro que si. O tema é cal será o seu uso futuro.

¿Un uso ritual e para actos de identidade colectiva –como o gaélico-irlandés- ou será, como foi e debe ser, un medio de relación universal entre todos nós, ou, se cadra, algo intermedio, só de algúns de nós?

A lingua é túa. É del. A lingua é dela. A lingua é o cemento que une a nación. E a lingua será o que a nación queira.

Os galegos, desde os Reis Católicos a Franco, ignoraron as políticas asimilistas, e por iso seguimos falando galego. A política, non deu matado o galego e a política, agora, tampouco o dará salvado, por moito que faga, que moito ten que facer.

Porque a lingua é túa e é dela. A lingua é del. E a lingua será o que os galegos queiran, e nós queremos que todos queiramos que viva a lingua viva entre nós, e non que reine morta.

E a cousa vai contigo. Aí, nesa lingua privada túa, do riso e da bágoa, do fillo, da meniña, do neno e a moza, da noiva e do amigo, do amor e do desamor, non mandas máis ca ti.

Ninguén pode entrar na túa casa, na túa vida, e menos na túa boca, sen o teu permiso.

Por iso é cousa só túa. Ti podes.
Falar galego, con normalidade, depende só de ti e do teu amor.
Fala en aberto e en positivo.
Dá a mellor imaxe de nós. Do noso amor.

Dous pobos en pé

Wed, 19 Jul 2006 18:33:34 GMT

O CANTAR DOS RIBEIRÁNS

Galiziarren eta euskaldunen arteko loturak are aberatsagoak dira itsas kontuetan. Antzinatik datorren anaitasua da, Ternuatik Gran Soleraino elkarrekin egindako lanak sendotua.

Onzi barruan hitzak ere berdinak ditugu. Galizian, sukaldeko mutilari "txo" deitzen diogu, Bermeoko euskaraz bezalaxe. Eta hainbeste galiziar daude Paisako kaietan, ezen ontzi batek irratiz "egun on" dioenean, sarritan beste batek "eu tampouco" erantzungo zenutela "Nós tampouco", "Sekula ez berriro!".

Galipotaren aurkako borroka ez da kostaldearen garbiketarekin amaitzen. Prestige ontziaren hondamendiak sistema baten porrota agertzen du, eta petrolioaren botereak pertsonok baino gehiago ahal duela adierazten. Europaren mutur honetatik halako pentsamendu bat zalantzan jarri eta Ozeanoaren benetako enbaxadore gisa jokatzea egokitu zaigu.

Abentura honetan, batez ere, gure kulturen indarra dugu, gure planeta osoa aniztasunaren aberasatasunarekin zipriztintzeko prest baikaude. Hortxe datza itsasoko anaitasuna. Eta hemen gaude gu, kostaldeko jendea, etorkizuna aldatzeko prest: "Sekula ez berriro, nunca máis!".

Os vencellos entre galegos e bascos víranse especialmente fecundos nas cousas do mar. Unha irmandade antiga, afianzada no traballo conxunto dende Terranova á auga do Gran Sol.

A bordo compartimos até as palabras. En Galiza, ao rapaz da cociña dicímoslle "txo", en euskara de Bermeo. E tantos galegos hai nos peiraos de Pasaia que cando un barco saúda pola radio:

"egun on", moitas veces outro lle resposta: "eu tampouco". Por iso, cando dende esta Fisterra berramos: "¡Nunca Máis!" sabiamos que iades respostar axiña: "Nós tampouco", "Sekula ez Berriro!".

A loita contra o chapapote non remata na limpeza da costa. A hecatombe do Prestige sinala o fracaso dun sistema onde o poder do petróleo manda máis que as persoas. Dende a periferia de Europa, tócanos pór en cuestión tal pensamento e converternos en verdadeiros embaixadores do Océano. Nesta aventura contamos, sobre todo, coa forza das nosas culturas, dispostas a salferir o planeta coa riqueza da diversidade. Esta é a alianza do mar. E aquí estamos nós, xente da ribeira, pra inventá-lo futuro:

"¡Nunca Máis!", "Sekula ez berriro!".

Fragmento de Sempre en Galiza

Tue, 18 Jul 2006 13:17:22 GMT

Galiza é unha auténtica nacionalidade. Tén un idioma proprio, fillo do latín, irmán do castelán e pai do portugués cultivado literariamente cando a língoa de Castela andaba a gatas; tén un territorio delimitado naturalmente, de formas doces y entranas duras, que foi unha illa de pedra cando Hespaña xacía no fondo dos mares formativos; tén problemeas peculiares, de tan rara orixinalidade que sempre ficaron ao marxe das leis liberais de Hespaña e das arrepiantes preocupacións do mundo capitalista; tén unha cultura autóctona, manifestada en arte e sabiduría popular, tan insulares como foi a nosa Terra en tempos xeolóxicos, tén predisposicións psicolóxicas que nos fixeron inasimilables â cultura e dereito de Castela, coma os bretóns na Franza e os escoceses na Inglaterra; tén, se quixéramos -que non queremos-, caraiterísticas diferenciaes de raza, pois somos predomiñantemente celtas. Galiza, pois, é unha nacionalidade hispana, tan respetable como Castela e todol-os seus atributos son igualmente diños de respeto.

Non sendo posible negar a perduración dos atributos nacionaes de Galiza -xa ensaminados, un a un, no libro I- é doado estimar a súa soberanía natural, y esta xerarquía anterior e superior âs formas políticas, non pode satisfacerse con atribucións precarias e restrinxidas, concedidas por gracia do Estado unitario, é decir, pol-a ineisistente Nación hespañola, representada nas Cortes de Madrid; porque Castela, e as súas rexións satélites, son maoría no conxunto hespañol, e co seu peso manteñen o caráiter subordinado dos demáis "seres" nacionaes, producindo unha antinomía antre a democracia e o liberalismo (o problema das nacións é liberal). Non; a gracia do Estado sóio enche as necesidades d-unha simple rexión, particularizada en algúns atributos da nacionalidade a que perteñece. Así pois, o sistema de Estatuos autonómicos é inadecoado e até ofensivo para os cataláns, galegos e vascos. Galiza, como Cataluña y Euzcadi, é unha nación e, por consiguente, ten dereito a federarse con outros povos igoaes a ela; e non reconecerlle o dereito de autodetermiñación -inclusive para vivir con absoluta independencia- será sempre un acto tiránico e antiliberal. Agora ben; nós queremos ceder da nosa natural soberanía todo canto cedan as demáis nacionalidades hespañolas, a fin de constituirmos un Estado rexido pol-a máis pura democracia (democracia fundada na liberdade) onde sexa imposible o privilexio e a servidume.

Alfonso R. Castelao (páx 322-323 de SEMPRE EN GALIZA)